Alles (ooit)

De ballen van Freek de Jonge


In 1980 verscheen koningin Juliana op het balkon van het Paleis op de Dam en probeerde te vertellen dat ze 'zojuist' troonsafstand had gedaan ten gunste van Beatrix. Ze kreeg geen kans het 'zojuist, zo-juist, zooo... juissst' uit te spreken. Met 'geen woning, geen kroning,' werd haar door anarchisten en krakers de mond gesnoerd. Ze deed het enig juiste: ze bleef gewoon doorpraten.
Ik denk nog wel eens aan die balkonscène als ik zelf voor een bloeddorstige zaal sta voor te lezen. Zoals in 1998 in de Foxtrot-tent op Lowlands.

Dat je iets mooi kunt opschrijven wil nog niet zeggen dat je het mooi kunt vertellen, dus het is altijd maar afwachten wat schrijvers er op een podium van brouwen. Dat is niet zo erg op een gewijde avond waar wereldliteratuur wordt beleden, of tijdens een literair café waar amateurschrijvers je proberen af te troeven. Maar op Lowlands hang je.
Een van mijn leukste optredens was in 1997 in de Foxtrot-tent. De tent plat en een afterparty van twee dagen met collega's Wieringa, Benali en Stitou. In mijn overmoed geloofde ik dat in 1998 te kunnen herhalen.
De organisatie had echter bedacht dat het leuk zou zijn het gesproken woord af te wisselen met muziek, terwijl Freek de Jonge besloten had zijn verjaardag op Lowlands te vieren met een optreden.
In een uur maakte hij de tent helemaal gek met meezingliedjes en met duizenden uitgedeelde plastic sambaballen. Er heerste een jolige sfeer. Als één meisje het besloot mooi te vinden, vond iedereen het mooi. Als één Tukker het idee kreeg hard met zijn voeten te gaan stampen, stampte iedereen mee. Als één Rotterdammer het idee kreeg te gaan fluiten, floot iedereen mee.
Het kon nog erger. Ik was ingeroosterd na Ilse de Lange, die haar gitaar niet gestemd kreeg. Ze vroeg of ik wilde ruilen. En zo kregen dus tweeduizend met sambaballen gewapende Lowlandsgangers in plaats van een bekende sympathieke countryzangeres een tamelijk onbekende schrijver.
Helaas had ik al mijn poep-, pies-, en neukverhalen thuisgelaten en een uitgewogen selectie ontroerende schetsen meegenomen.
Tja. Als ik in het publiek had gezeten en ik had een schrijver te zien gekregen in plaats van Ilse de Lange, dan had ik waarschijnlijk precies hetzelfde gedaan als de rest van de tent toen één Fries zijn sambabal naar het podium gooide.

Netzoals koningin Juliana kun je weten dat je gezeik aan je kop kunt krijgen als je in het openbaar een verhaal gaat houden, dus je hoort me verder niet klagen. Ik heb de koninklijke weg gevolgd en mijn verhaal gewoon afgemaakt. En ik heb er ook nog een mooie grote doos sambaballen overgehouden.